ครอบครัว...ความสุขของผู้สูงวัย...
ครอบครัวถือเป็นสถาบันทางสังคมที่เล็กที่สุดแต่มีความสำคัญที่สุด หากสมาชิกในครอบครัวได้รับการดูแลเอาใจใส่ที่ดีย่อมส่งผลให้ครอบครัวมีความรักความอบอุ่น มีสุขภาพกาย และสุขภาพจิตที่ดี โดยเฉพาะผู้สูงอายุถือเป็นบุคคลในครอบครัวที่ควรได้รับการดูแลเอาใจใส่จากคนในครอบครัวไม่น้อยกว่าคนอื่นๆ และไม่ให้รู้สึกว่าเป็นภาระกับลูกหลาน ภายหลังจากการเกษียณอายุ หรือการสูญเสียคู่สมรส/บุตรหลาน ล้วนส่งผลกระทบต่อจิตใจผู้สูงอายุทั้งสิ้น ดังนั้น ครอบครัว จึงถือเป็นปัจจัยสำคัญที่จะทำให้ผู้สูงอายุสามารถดำรงชีวิตบั้นปลายได้อย่างมีความสุข

นายวิบูลย์ทัต สุทันธนกิตติ์ ผู้อำนวยการสำนักงานสถิติแห่งชาติ (สสช) กล่าวว่า เนื่องในวันผู้สูงอายุ (๑๓ เมษายน) และวันครอบครัว (๑๔ เมษายน) สสช ได้พบข้อมูลที่น่าสนใจจากการสำรวจสุขภาพจิตของคนไทย พ.ศ. 2551 ที่พบว่า ผู้สูงอายุที่อยู่ในครอบครัวที่สมาชิกมีเวลาให้แก่กันอย่างเพียงพอจะมีคะแนนสุขภาพจิตสูงที่สุด คือ 32.10 คะแนน รองลงมาคือผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียวมี 28.68 คะแนน ส่วนผู้สูงอายุที่อยู่ในครอบครัวที่มีเวลาให้กันไม่เพียงพอมีคะแนนต่ำสุด คือ 27.75 คะแนนซึ่งอาจอยู่ในภาวะเสี่ยงต่อการมีปัญหาสุขภาพจิต

สำหรับการรับประทานอาหารร่วมกันกับสมาชิกในครัวเรือนมีผลต่อสุขภาพจิตของผู้สูงอายุอย่างเห็นได้ชัด โดยผู้สูงอายุที่รับประทานอาหารร่วมกับสมาชิกในครัวเรือนเป็นประจำมีคะแนนสุขภาพจิตเฉลี่ยสูงที่สุด คือ 32.23 คะแนน รองลงมาคือ รับประทานอาหารร่วมกันบางครั้ง (30.58 คะแนน) นานๆ ครั้ง (30.41 คะแนน) และไม่เคยรับประทานอาหารร่วมกันเลย (29.57 คะแนน)

การดูโทรทัศน์พร้อมหน้ากับสมาชิกในครัวเรือนของผู้สูงอายุเป็นประจำ ทำให้ผู้สูงอายุมีคะแนนสุขภาพจิตสูงสุด คือ 32.23 คะแนน รองลงมาคือ บางครั้ง 31.10 คะแนน และนานๆ ครั้ง 30.47 คะแนน ตามลำดับ สำหรับผู้สูงอายุที่ไม่เคยดูโทรทัศน์พร้อมกับสมาชิกในครัวเรือน พบว่า มีคะแนนสุขภาพจิตต่ำสุด คือ 29.04 คะแนน

การไปเที่ยวพักผ่อนพร้อมกับสมาชิกในครัวเรือนของผู้สูงอายุเป็นประจำทำให้มีคะแนนสุขภาพจิตสูงที่สุด (33.27 คะแนน) รองลงมาคือ นานๆ ครั้ง (32.38 คะแนน) และบางครั้ง (32.07 คะแนน) สำหรับผู้สูงอายุที่ไม่เคยไปเที่ยวพักผ่อนกับสมาชิกในครอบครัว พบว่า มีคะแนนสุขภาพจิตต่ำสุด (30.52 คะแนน)

โดยระดับคะแนนสุขภาพจิตจะลดลงเมื่อความถี่ของการทำกิจกรรมต่างๆ ร่วมกับสมาชิกในครอบครัวลดลง ดังนั้น สมาชิกในครอบครัวจึงควรหันมาดูแล เอาใจใส่ ตลอดจนหากิจกรรมต่างๆ ทำร่วมกับผู้สูงอายุเพื่อให้เกิดสัมพันธภาพอันดีระหว่างสมาชิกในครัวเรือน และส่งผลดีกับผู้สูงอายุโดยตรง เพื่อให้ผู้สูงวัยเป็นหลักชัยของครอบครัวและสังคมต่อไป
หลักเกณฑ์การแปลผลคะแนนสุขภาพจิต
คะแนนรวม 0 – 27 คะแนน หมายถึง สุขภาพจิตต่ำกว่าคนทั่วไป หรือเสี่ยงต่อการมีปัญหาสุขภาพจิต
คะแนนรวม 28 – 34 คะแนน หมายถึง สุขภาพจิตเท่ากับคนทั่วไป
คะแนนรวม 35 – 45 คะแนน หมายถึง สุขภาพจิตสูงกว่าคนทั่วไป
